Sociale psychologie

Indrukken en Oordelen

Oppervlakkige verwerking: Het gebruiken van een enkele attributie

Beslissingen gebaseerd op een enkele karakteristiek vereisen minimale inspanning en aandacht.

Oppervlakkige verwerking vertrouwt op vroegere oordelen en evaluaties, eerder dan op het onderliggende bewijs. Dit maakt ons traag om onze eerdere oordelen te veranderen.

Systematische verwerking: Het integreren van meerdere factoren

Wanneer we systematisch verwerken is de wiskundige benadering een manier om meerdere factoren te combineren; elke voor- en nadeel wordt gewogen naar de belangrijkheid voor de beslissing.

Een andere manier om meerdere factoren te combineren is de configurele benadering; informatie wordt tezamen gebracht in een betekenisvol geheel. Zoals Asch (1946) en Asch and Zukier (1984) aantoonden, kan één item de betekenis van alle andere items subtiel veranderen bij gebruik van deze benadering (SP p. 85).

Het Beschermen van Indrukken

Indrukken vormen interpretaties

Eerste indrukken kunnen een verwachting scheppen die de interpretatie van latere informatie vormt (het primacy-effect).

Indrukken bieden weerstand tegen weerleggingen

De effecten van eerdere indrukken op de interpretatie van latere informatie kunnen zelfs voortduren wanneer men ontdekt dat de eerste indruk onjuist blijkt te zijn, ook wel de perseverance bias (volhardingsbias) genoemd.

Een experiment van Ross et al. (1975) biedt steun voor het bestaan van deze bias (SP p. 86).

De meest effectieve manier om deze bias te reduceren is om expliciet een tegenovergestelde mogelijkheid te bedenken.

Volharding in de rechtzaal

In rechtzalen betekent de perseverance bias dat de effecten van bepaalde informatie blijven voortduren ook al blijkt de informatie onjuist te zijn.

Selectief indruk-consistent gedrag zoeken

Als mensen van anderen verwachten dat ze bepaalde karakteristieken hebben, kunnen ze in de zoektocht naar meer informatie vertekende informatie krijgen door suggestieve vragen te stellen.

Wanneer mensen een keuze hebben, stellen ze diagnostische vragen, vragen die informatie zullen geven over de echtheid van hun opvattingen.

Het creëren van indruk-consistent gedrag: De self-fulfilling prophecy

Eerste indrukken van een persoon creëren corresponderende gedragingen ten opzichte van deze persoon. De ander zou zich dan kunnen gedragen om aan deze verwachtingen te voldoen. Dit wordt de self-fulfilling prophecy (zichzelf bevestigende voorspelling) genoemd.

Verwante website: Meer details over de self-fulfilling prophecy

Wanneer mensen bewust worden van hun invloed op anderen, kunnen ze proberen deze invloed te verdisconteren. Zoals Gilbert and Jones (1986) echter laten zien, is het moeilijk voor mensen om hun invloed op anderen te waar te nemen (SP p. 87).

Self-fulfilling prophecy op school en op het werk

Rosenthal en collegae (Rosenthal, 1985; Rosenthal & Jacobson, 1968) toonden de self-fulfilling prophecy aan in de schoolomgeving; de verwachtingen van onderwijzers hebben een enorme invloed op de prestaties van kinderen (SP p. 88).

Op het werk beïnvloeden de verwachtingen van supervisors de prestaties van ondergeschikten, wat aangetoond werd door Kierein and Gold (2000) en McNatt (2000).

Beperkingen van de self-fulfilling prophecy

Self-fulfilling prophecy effecten worden zwakker wanneer de personen die waargenomen worden sterke ideeën hebben over zichzelf, wanneer de targets zich bewust zijn van de verwachtingen van de waarnemer, of wanneer de targets gemotiveerd zijn om een accurate impressie bij iemand achter te laten. Onderzoek naar self-fulfilling prophecy effecten bevestigt dit (SP p. 88).

Het Omgaan met Inconsistente Informatie

Het verzoenen van inconsistenties

Wanneer we inconsistente informatie tegenkomen, hebben we vaak de voorkeur om deze te negeren omdat ons gevoel van begrip en het onder de knie hebben bedreigd wordt, en omdat onze bekwaamheden om een relatie te behouden of in sociale interactie te gaan in twijfel getrokken kunnen worden.

Echter zullen belangrijke inconsistenties waarschijnlijk systematische verwerking uitlokken. Wanneer mensen tijd en inspanning leveren om met inconsistente informatie om te gaan, heeft dat verscheidene effecten op cognitieve verwerking en het geheugen; mensen denken meer na over het onverwachte gedrag, mensen proberen het onverwachte gedrag te verklaren, en het ophalen van inconsistente gedragingen verbetert door de extra verwerking.

Zelfs wanneer mensen een poging doen om met inconsistente informatie om te gaan, verandert uitgebreide verwerking niet altijd de indruk; onverwachte gedragingen kunnen direct wegberedeneerd worden of worden geattribueerd aan situationele factoren.

Het integreren van inconsistenties

Wanneer we iemand goed leren kennen over een periode van tijd, kunnen eventuele inconsistenties voor een complexere indruk van die persoon zorgen. We vormen de meest complexe indrukken van mensen die we in verschillende contexten ontmoeten.

Onderzoeksactiviteit: Het integreren van inconsistencies

Het veranderen van indrukken: Is fundamentele verandering mogelijk?

Wanneer mensen actief zoeken naar verandering in een individu, is fundamentele verandering mogelijk.

Het waarnemen van verandering verschilt voor verschillende waarnemers en in verschillende culturen. Dit werd aangetoond door Ji et al. (2001). Zij toonden aan dat Aziaten meer bereid zijn dan Westerse mensen om mensen te zien als fundamenteel veranderlijk.