Hoofdstuk 4: Effecten van het zelf: Zelfregulatie processen (pp. 114–125)
Vraag je af…
- Hoe beïnvloedt ons zelfbeeld onze gedachten, gedrag en waarneming van anderen?
- Hoe beïnvloeden de meningen van anderen ons gedrag?
Wat je moet weten
-
Het Zelf en Gedachten over Onszelf en Anderen (pp. 114–115)
- De verwerking van zelf-relevante informatie
- Het zelf-concept en de waarneming van anderen
-
Het Zelf en Emoties: Voor Mij of Tegen Mij? (pp. 115–118)
- Hoe ontstaan emoties?
- Appraisals (inschattingen), emoties en lichamelijke responsen: nu alles bij elkaar
-
Het Zelf in Actie: Gedragsregulatie (pp. 118–121)
- Self-guides
- Zelfdiscrepantie theorie
- Negatieve effecten van zelfdiscrepantie
-
Verleidingen en Andere Bedreigingen van Zelfregulatie (pp. 121–122)
- Korte-termijn voordelen en lange-termijn doelen
- Depletion (uitputting)
-
Rekening Houden met de Normen van Anderen (pp. 122–125)
- Normen volgen
- Van het zelf naar gedrag en weer terug
- Persoonlijkheidsverschillen in gedrag: self-monitoring
Het Zelf en Gedachten over Onszelf en Anderen
De verwerking van zelf-relevante informatie
Wanneer het zelf-concept eenmaal gevormd is, is het moeilijk te veranderen. Informatie over zelf wordt verwerkt op een zelfbevestigende manier. Mensen met een instabiel zelfbeeld hebben echter over het algemeen een lage zelfwaardering en reageren heftig emotioneel op dagelijkse gebeurtenissen.
Het zelf-concept en de waarneming van anderen
Het zelf-concept beïnvloedt ook hoe we anderen waarnemen. We vergelijken anderen met onze eigen belangrijkste eigenschappen. Het zelf-concept dient als een kader waarin algemene informatie over anderen wordt verwerkt en opgeslagen.
Het Zelf en Emoties: Voor Mij of Tegen Mij?
Hoe ontstaan emoties?
De heersende gedachte over emoties is dat emoties veroorzaakt worden door een appraisal (inschatting) van een zelf-relevant object of gebeurtenis. Een appraisal is een interpretatie van een gebeurtenis, inclusief de oorzaken van die gebeurtenis en de gevolgen voor het zelf. Twee appraisals zijn belangrijk bij het beïnvloeden van emoties:
- Onze appraisal van de positieve of negatieve implicaties van de gebeurtenis voor het zelf
- Onze appraisal van wat de gebeurtenis veroorzaakte of controleerde
Deze appraisals zijn flexibel en kunnen veranderen over situaties heen. Soms zijn onze appraisals van de oorzaak van een gebeurtenis verkeerd, omdat we werden misleid door andere saillante cues.
De manier waarop we een appraisal maken van een gebeurtenis en emoties ervaren is cultuurafhankelijk.
Appraisals (inschattingen), emoties en lichamelijke responsen: nu alles bij elkaar
Onze appraisals leiden niet alleen tot emoties, maar ook tot gedragsreacties zoals lachen, fronsen en vluchten. Verder hebben emoties invloed op ons denken. Al deze reacties worden vaak tegelijk geactiveerd, waardoor ze met elkaar geassocieerd raken. Als gevolg daarvan is het activeren van één aspect voldoende om alle andere reacties ook te activeren. Bijvoorbeeld, een lach imiteren zorgt ervoor dat je je blij voelt (zie Strack et al., 1988).
Case study: Lichamelijke uitingen van emoties versterken vaak emotionele gevoelens
Het Zelf in Actie: Gedragsregulatie
Self-guides
Self-guides (Higgins, 1987) zijn persoonlijke standaarden welke we nastreven. Er zijn twee vormen: ideal self (de persoon die we zouden willen zijn) en ought self (de persoon zoals we zouden moeten zijn).
Zelfdiscrepantie theorie
De zelfdiscrepantie theorie (Strauman & Higgins, 1988) zegt dat het verschil tussen wie we denken te zijn en onze self-guides, beïnvloedt ons emotioneel welzijn en uiteindelijk onze zelfwaardering. "Ideal selves" representeren positieve uitkomsten waar mensen naar streven, ook wel promotiedoelen genoemd. "Ought selves" hebben over het algemeen te maken met negatieve uitkomsten die we proberen te vermijden, preventiedoelen genaamd.
Hetzelfde doel kan voor de één een promotiedoel zijn en voor de ander een preventiedoel.
Er zijn zowel individuele als culturele verschillen in de impact van doelen. Leden van collectivistische culturen richten zich over het algemeen op preventiedoelen, terwijl leden van individualistische culturen zich vooral richten op promotiedoelen.
Negatieve effecten van zelfdiscrepantie
Zelfdiscrepantie motiveert ons om onze persoonlijke doelen en normen te bereiken, maar tegen een prijs: Bewustwording van ons falen om die doelen te bereiken is pijnlijk en kan in extreme gevallen leiden tot negatieve emoties, verlaagde zelfwaardering en zelfs depressie.
Factoren die ons bewustzijn van discrepanties kunnen vergroten:
- Situaties die voor een zelffocus zorgen leiden tot zelfbewustzijn, sturen onze aandacht naar onze interne standaarden en verhogen ons bewustzijn van discrepanties.
- Individuen met een grotere zelffocus zijn zich meer bewust van hun discrepanties en zijn meer bezig hiermee om te kunnen gaan.
Verleidingen en Andere Bedreigingen van Zelfregulatie
Korte-termijn voordelen en lange-termijn doelen
Korte-termijn voordelen kunnen onze lange-termijn doelen bedreigen. Om deze verleiding te kunnen weerstaan, kunnen we onszelf belonen als we ons aan ons lange-termijn doel blijven houden. Een andere strategie is de dingen die we zouden moeten doen veranderen in dingen die we willen doen.
Depletion (uitputting)
Zelfregulatie leidt tot uitputting van onze bronnen, wat leidt tot een verlaagde zelfregulatie.
Rekening Houden met de Normen van Anderen
Normen volgen
We volgen niet alleen onze eigen normen, maar ook de normen van anderen, zelfs op onbewuste wijze. Echter, niet altijd: soms gedragen we ons op een manier die als doel heeft anderen te beïnvloeden:
- Zelf-expressie: Ik ben wat ik ben. We zijn gemotiveerd tot zelf-expressie.
- Zelf-presentatie: Ik ben zoals jij wilt dat ik ben. We proberen de indrukken die anderen van ons hebben te vormen om macht te hebben, om te beïnvloeden of om waardering te krijgen. De meeste mensen willen graag dat anderen een goede indruk van ze hebben. Vandaar dat het zichzelf geliefd maken bij anderen en zelf-promotie de twee voornaamste doelen zijn van sociale interactie.
Van het zelf naar gedrag en weer terug
Zelf-presentatie beïnvloedt niet alleen de indrukken die anderen van ons hebben, maar ook die we van onszelf hebben, mits er een "publiek" is voor onze zelf-presentatie.
Persoonlijkheidsverschillen in gedrag: self-monitoring
Iedereen doet zowel aan zelf-expressie als aan zelf-presentatie. Mensen hebben echter een stabiele voorkeur voor de één of de ander, self-monitoring genoemd: Hoge self-monitors willen voldoen aan de eisen van de situatie en doen meer aan zelf-presentatie, terwijl lage self-monitors willen laten zien wie ze zijn en derhalve vooral aan zelf-expressie doen.
Wat betekent dit?
Het zelf-concept is een relatief stabiel construct. Om het een stabiel construct te houden, gebruiken mensen allerlei strategieën. Omgekeerd beïnvloedt ons zelf-concept onze waarneming van anderen. De waarneming van situaties leidt tot appraisals van de situatie, die op hun beurt weer leiden tot emoties. Deze emoties hebben te maken met het hele zelf, lichaam en geest. Volgens zelfdiscrepantie theorie vergelijken mensen zich met ("ideal" en "ought") zelfbeelden, wat leidt tot een motivatie om zich op bepaalde manieren te gedragen. Dit is vooral het geval wanneer mensen zelfbewust zijn. Het zelf stuurt ook gedrag in twee mogelijke manieren: zelf-expressie of zelf-presentatie, afhankelijk van de mate van self-monitoring.
Volgende onderwerp
Het zelf verdedigen: Omgaan met stress, inconsistenties en falen

