Hoofdstuk 9: De dubbele functie van conformiteit aan normen: beheersing en verbondenheid (pp. 314–322)
Vraag je af…
- Waarom worden we door de meningen van anderen beïnvloed?
- Wat maakt de opvattingen van anderen zo belangrijk?
- Waarom vinden we het belangrijk wat sommige mensen denken, terwijl we meningen van anderen links laten liggen?
Wat je moet weten
- Consensus Verwachten (p. 315)
-
De Dubbele Functie van Conformiteit aan Normen (pp. 315–319)
- Normen zorgen voor de zekerheid tot beheersing
- Normen geven gevoelens van verbondenheid
- Beheersing, verbondenheid of beide?
- Consensus van Wie? Het Effect van Referentiegroepen (pp. 319–322)
Consensus Verwachten
De belangrijkste factor van conformiteit is de verwachting van consensus: Mensen hebben de neiging te overschatten in hoeverre anderen het eens zijn met hun opvattingen. Dit wordt ook wel het false consensus effect genoemd.
Onderzoeksactiviteit: Consensus verwachten
Verwante website: Meer informatie over het false consensus effect
Mensen verwachten niet alleen dat anderen hun mening delen, maar de opvattingen van anderen beïnvloeden ook de opvatting van mensen; we zien de wereld zoals anderen ze zien.
Wanneer opvattingen gedeeld worden, verhoogt dit ons vertrouwen dat we de dingen op een goede manier zien.
De Dubbele Functie van Conformiteit aan Normen
Normen zorgen voor de zekerheid tot beheersing
Mensen geloven dat consensus ons iets vertelt over realiteit. Conformiteit aan groepsnormen vervult daarom onze behoefte aan beheersing.
De groep heeft informationele invloed wanneer mensen persoonlijk conformeren omdat ze geloven dat groepsnormen de realiteit reflecteert.
Wanneer de er veel op het spel staat, zijn mensen nog meer gemotiveerd om accurate beslissingen te nemen, en conformeren dus nog meer.
Het breken van de consensus ondermijnt de invloed van de groep. Daarbij wordt het vertrouwen in de realiteit ondermijnd, waardoor we ons verward, onzeker en angstig kunnen voelen.
Normen geven gevoelens van verbondenheid
Normen geven ons gevoelens van verbondenheid omdat het conformeren aan groepsnormen resulteert in het verkrijgen van een positieve en gewaardeerde sociale identiteit en in het winnen van respect van andere groepsleden. Conformeren leidt dus tot het ervaren van een gevoel van "erbij horen" en het demonstreert verbintenis aan andere groepsleden.
Een groep heeft normatieve invloed wanneer mensen conformeren om hun behoefte aan verbondenheid te vervullen.
Mensen die het sterkst conformeren aan groepsnormen worden het meest positief geëvalueerd.
Wanneer mensen niet conformeren aan de normen van hun groep, wordt de identiteit die we uit de groep halen, ondermijnd. Mensen die conformeren voelen zich gelukkiger dan mensen die niet conformeren.
Beheersing, verbondenheid of beide?
De behoefte aan beheersing kan voorrang hebben op de behoefte aan verbondenheid bij het doen van intellectuele taken, door de focus op feiten en informatie. Het verkrijgen van beheersing is belangrijker in deze taken dan het uitdrukken van verbondenheid.
In beoordelingstaken is de focus op sociale en persoonlijke waarde-geladen kwesties. De behoefte aan verbondenheid is belangrijker in deze taken dan de behoefte aan beheersing.
Maar de behoeften aan beheersing en verbondenheid worden meestal tegelijkertijd vervuld door conformiteit aan groepsnormen. Deze functies maken conformiteit centraal in het succes in het sociale leven.
Onderzoeksactiviteit: Beheersing en verbondenheid
Consensus van Wie? Het Effect van Referentiegroepen
Een referentiegroep is een groep mensen naar wie je toegaat wanneer je hulp nodig hebt bij een beslissing of evaluatie.
Omdat er bij intellectuele taken één antwoord mogelijk is, kunnen veel mensen als referentiegroep dienen, terwijl bij een beoordelingstaak mensen anderen raadplegen die gelijke attitudes, waarden en relaties hebben.
Mensen worden sterker beïnvloed door ingroeps- dan outgroepsleden omdat we niet verwachten het eens te zijn met leden van een andere groep of met mensen die we niet aardig vinden.
Overredende beroepen van ingroepsleden hebben een grotere kans geaccepteerd te worden en worden systematischer verwerkt dan beroepen van outgroepsleden. Wanneer boodschappen van ingroepsleden sterk zijn, worden ze eerder geaccepteerd, terwijl zwakke boodschappen afgewezen worden. Boodschappen van outgroepsleden hebben de meeste waarschijnlijkheid afgewezen te worden, ongeacht de kwaliteit van de argumenten.
Conformiteit aan de groepsnormen gebeurt zelfs wanneer groepen niet aanwezig zijn, maar de aanwezigheid van andere groepsleden verhoogt de conformiteit nog meer. De impact die een groep heeft, is ook groter wanneer leden zich sterk identificeren met hun groep en wanneer de groep frequent en op intieme wijze interacteert.
Wat betekent dit?
Het conformeren aan groepsnormen (1) vervult onze behoefte aan beheersing, omdat mensen geloven dat consensus iets zegt over realiteit, en (2) geeft ons het gevoel van verbondenheid, omdat conformeren aan groepsnormen leidt tot het verkrijgen van een positieve en gewaardeerde sociale identiteit en het winnen van respect van andere groepsleden. Een groep heeft informationele invloed wanneer mensen conformeren door de behoefte aan beheersing, en heeft normatieve invloed wanneer er geconformeerd wordt uit de behoefte aan verbondenheid. Het type taak beïnvloedt welke behoefte belangrijker is, en welke mensen dienen als referentiegroep. De aanwezigheid van groepsleden, identificatie, en de frequentie en intimiteit van de interactie beïnvloeden de mate van conformiteit aan groepsnormen.
Volgende onderwerp
Hoe groepen normen ontwikkelen: processen van sociale beïnvloeding