Sociale psychologie

Studie programma

Hoofdstuk 10: De norm van gehoorzaamheid: onderdanig zijn bij autoriteit (pp. 369–379)

Vraag je af…

Wat je moet weten

  1. Milgrams Onderzoeken naar Onderdanigheid (pp. 370–371)
  2. Een Poging Onderdanigheid te Verklaren: Was het de Tijd, de Plaats, de Mensen? (pp. 371–372)
    1. Onderdanigheid op de werkvloer
  3. De Norm van Gehoorzaamheid aan Autoriteit (pp. 373–378)
    1. Gezag moet legitiem zijn
    2. Gezag moet verantwoordelijkheid accepteren
    3. De norm van gehoorzaamheid moet toegankelijk zijn
    4. Normen die in strijd zijn moeten onderdrukt worden
    5. Handhaven en escaleren van onderdanigheid
  4. Weegschaal: De Pro's en Cons van Onderdanigheid (pp. 378–379)
Milgrams Onderzoeken naar Onderdanigheid

In een van de meest bekende experimenten in de psychologie, voerden mensen orders uit om elektrische schokken toe te dienen aan ongewillige en lijdende slachtoffers. Ze voerden deze orders uit ondanks dat ze niet gedwongen werden (Milgram, 1963) (SP pp. 370–371).

Een Poging Onderdanigheid te Verklaren: Was het de Tijd, de Plaats, de Mensen?

De destructieve onderdanigheid van Milgrams deelnemers was niet te wijten aan persoonlijke tekorten, harteloze onverschilligheid jegens het slachtoffer of achterdocht dat het experiment niet echt was.

Recente onderzoeken tonen dezelfde resultaten (Askenasy, 1978; Blass, 2000) (SP pp. 371–372).

Onderdanigheid op de werkvloer

Veel recente onderzoeken wijzen uit dat "organizational obedience" (onderdanigheid dat plaatsvindt in hiërarchische bureaucratische organisaties) misschien wel op veel grotere schaal plaats vindt dan wordt gesuggereerd door Milgrams onderzoek.

Case study: Abu Ghraib

De Norm van Gehoorzaamheid aan Autoriteit

De norm van gehoorzaamheid aan autoriteit is de gedeelde mening dat mensen zouden moeten gehoorzamen aan de bevelen van personen met legitiem gezag.

Gezag moet legitiem zijn

Om onderdanigheid te bereiken, moet het gezag duidelijk maken dat hij/zij gehoorzaamd moet worden (bijvoorbeeld d.m.v. een uniform).

Gezag moet verantwoordelijkheid accepteren

Als alle verantwoordelijkheid aan het gezag is gegeven, komen mensen in een "agentic state" terecht: ze zien zichzelf alleen als een instrument van het gezag.

Individuen verschillen in de maate waarin ze zelf afstand doen van verantwoordelijkheid als ze orders opvolgen.

De norm van gehoorzaamheid moet toegankelijk zijn

Hoe duidelijker het gezag was in Milgrams experimenten, hoe waarschijnlijker was dat de norm toegankelijk wordt en dat het gezag werd gehoorzaamd.

Normen die in strijd zijn moeten onderdrukt worden

Als alternatieve normen toegankelijker zijn, daalt de gehoorzaamheid.

Lichamelijke afstand en het slachtoffer de schuld geven zijn manieren om andere normen te onderdrukken die in strijd zijn met de norm van gehoorzaamheid.

Handhaven en escaleren van onderdanigheid

Dissonantie-processen helpen bestaande onderdanigheid te handhaven.

De graduele escalatie van onderdanigheid bekrachtigd de legitimiteit van het gezag.

Weegschaal: De Pro's en Cons van Onderdanigheid

De verplichting gezag te gehoorzamen kan voor positieve en negatieve doeleinden gebruikt worden.

Wat betekent dit?

In Milgrams onderzoek gehoorzaamden mensen aan de order om schokken toe te dienen aan lijdende slachtoffers terwijl ze hier niet toe gedwongen werden. Dezelfde resultaten werden gevonden in recente onderzoeken (bv. onderdanigheid op de werkvloer). Onderdanigheid wordt groter door de toegankelijkheid van de norm van gehoorzaamheid te vergroten, door aandacht voor andere normen te verkleinen, door legitiem gezag en door gezag dat verantwoordelijkheid accepteert. Dissonantie-processen handhaven onderdanigheid en laten ze escaleren.

Volgende onderwerp

Tegendraads zijn en weerstand bieden: terug vechten

Onderwerpen van het hoofdstuk

  1. Hoofdstuk 10 introductie
  2. Normen: effectieve beïnvloeders van sociaal gedrag
  3. De norm van reciprociteit: Behandel anderen zoals ze jou behandelen
  4. De norm van toewijding: Hou je aan je belofte
  5. De norm van gehoorzaamheid: onderdanig zijn bij autoriteit
  6. Tegendraads zijn en weerstand bieden: terug vechten
  7. Alles tezamen: meerdere wijzers voor gedrag
  8. Overzicht van Hoofdstuk 10 (PDF)
  9. Fill-in-the-blank vragen
  10. Multiple choice vragen