Sociale psychologie

Studie programma

Hoofdstuk 13: Conflicten tussen groepen (pp. 488–513)

Vraag je af…

Wat je moet weten

  1. Bronnen van Intergroepsconflicten: de Strijd om Rijkdommen en Respect (pp. 489–492)
    1. Realistische conflict theorie: verkrijgen van de middelen
    2. Relatieve deprivatie: Wanneer is genoeg genoeg?
    3. Sociale competitie: een beetje respect krijgen
    4. De speciale competitiedrang van groepen: Groepen waarderen respecct vaak over rijkdommen
  2. Escalerend Conflict: Communicatie en Interactie die de Zaken Erger Maken (pp. 492–496)
    1. Praten met de ingroep: polarisatie en toewijding
    2. De speciale competitiedrang van groepen: Wanneer conflict stijgt sluiten de groepen zich af
    3. Praten met de outgroep: Neem afstand, want anders!
    4. Bedreigen en afschrikken in internationale zaken
    5. Coalitievorming: escalatie als anderen partij kiezen
  3. Percepties in Conflict: Wat Kan Je Anders van Ze Verwachten? (pp. 496–500)
    1. Gepolariseerde percepties van ingroep en outgroep
    2. Vertekende attributies van gedrag
    3. De impact van emotie en opwinding: meer hitte, minder licht
    4. De speciale competitiedrang van groepen: Mensen verwachten dat groepen supercompetitief zijn, dus reageren ze op dezelfde wijze
  4. "Laatste Oplossingen": De Outgroep Elimineren (pp. 500–503)
    1. De speciale competitiedrang van groepen: Groepen geven sociale steun voor competitiedrang
    2. "Laatste oplossingen" in de geschiedenis
  5. Conflicten Oplossen en Agressie Verminderen (pp. 503–513)
  6. Veranderen van Percepties en Reacties (pp. 504–505)
    1. Minimaliseren van aanwijzingen voor agressie
    2. Interpreteren en nogmaals interpreteren
    3. Empathie met anderen aanmoedigen
    4. Verminderen van agressie in de gemeenschap
  7. Conflicten Oplossen met Behulp van Onderhandelen (pp. 505–509)
    1. Soorten oplossingen
    2. Oplossingen bereiken: het onderhandelingsproces
    3. Vertrouwen bouwen
    4. Vertrouwen en de norm van reciprociteit
    5. GRIT en internationale conflicten
    6. Onderhandelen voorbij culturele grenzen
    7. Mediatie en arbitrage: binnenbrengen van derde partijen
  8. Intergroepscoöperatie: Veranderen van Sociale Identiteit (pp. 509–513)
    1. Superordinate doelen
    2. Waarom werkt intergroepscoöperatie?
Bronnen van Intergroepsconflicten: de Strijd om Rijkdommen en Respect

Conflicten in groepen ontstaan meestal door concurrentie over gewaardeerde materiële bronnen[0] of over sociale beloningen als respect en waarde. Dit zijn dezelfde redenen waarom individuen overgaan op agressie. Om vast te stellen wat een acceptabel niveau van materiële bronnen[0] is, gebruiken mensen sociale vergelijking. Groepen die in conflict zijn, zijn meestal meer geconcentreerd op sociale dan op materiële beloningen.

Realistische conflict theorie: verkrijgen van de middelen

De realistische conflict theorie beredeneerd dat vijandigheid, conflicten en agressie tussen groepen voortkomen uit competitie over het beheren van schaarse maar gewaardeerde materiële bronnen.

Relatieve deprivatie: Wanneer is genoeg genoeg?

De relatieve deprivatie theorie suggereert dat niet objectieve realiteit, maar sociale vergelijking bepaalt hoe tevreden of ontevreden mensen zijn met wat ze hebben. Egoïstische relatieve deprivatie is het idee dat je het minder goed doet dan andere individuen. Broederschap relatieve deprivatie is het idee dat je groep het minder goed doet dan andere groepen. Broederschap deprivatie heeft een veel grotere kans om te zorgen voor conflicten tussen groepen dan egoïstische deprivatie.

Onderzoeksactiviteit: De relatieve deprivatie theorie

Sociale competitie: een beetje respect krijgen

Groepen, zoals individuen, vechten niet alleen over materiële goederen maar ook over sociale goederen: respect, waarde en "opschep rechten". Het streven van mensen voor positieve sociale identiteit zou de oorzaak kunnen zijn van conflict tussen groepen.

De speciale competitiedrang van groepen: Groepen waarderen respecct vaak over rijkdommen

De eerste reden voor de grotere competitiedrang van groepen dan individuen is dat, wanneer groepen "Nummer 1" willen zijn, sociale competitie en de moeite om de tegenstander te overwinnen vaak de competitie voor materiële bronnen overschaduwen. In deze supercompetitiedrang geven groepen soms absolute winst op voor het heersen over hun rivalen.

Escalerend Conflict: Communicatie en Interactie die de Zaken Erger Maken

Slechte communicatie kan conflicten erger maken. Ingroepsinteractie verhardt de mening van de ingroep, bedreigingen worden gericht op de outgroep, beide groepen nemen steeds harder revanche en andere partijen kiezen kant. Al deze processen neigen conflict te escaleren. Dezelfde sociale en cognitieve processen die verantwoordelijk zijn voor andere vormen van sociaal gedrag spelen ook hierin een rol.

Praten met de ingroep: polarisatie en toewijding

Groepspolarisatie is het proces waarin de meningen van groepsleden steeds extremer worden omdat ze met gelijkdenkende mensen praten. Verder worden we ook steeds meer toegewijd aan onze meningen tijdens discussies.

De speciale competitiedrang van groepen: Wanneer conflict stijgt sluiten de groepen zich af

Processen van toewijding en polarisatie zijn de tweede reden voor de speciale competitiedrang van groepen.

Praten met de outgroep: Neem afstand, want anders!

Groepen vinden het steeds moeilijker om effectief met de outgroep te praten wanneer conflicten stijgen. De meeste mensen geloven dat bedreigingen de onderhandelingskracht en de kansen op het krijgen van hun zin verhogen. Maar bedreigingen lokken tegendreigingen op, verminderen de neiging om compromissen te sluiten en genereren vijandigheid. Wanneer mensen dwingende middelen kunnen gebruiken, wisselen ze van beloningzoekend naar sociaal competitief gedrag. Ten slotte, wanneer bedreigingen de communicatie domineren drukken ze berichten van coöperatieve oplossingen weg.

Bedreigen en afschrikken in internationale zaken

Een beleid van afschrikking is een politieke strategie waarin een kant dreigt geweld te gebruiken in de hoop dat het gebruik van geweld door de andere kant voorkomen wordt. Afschrikken kan, zoals andere bedreigingen, tegendreigingen en escalatie ontlokken. Een groep zonder macht kan een makkelijke prooi lijken voor sterke agressoren die weinig angst voor vergelding hebben. Maar zelfs gelijkheid in macht en het voor het zeggen hebben met betrekking tot bedreigingen kunnen geen afwezigheid van conflict garanderen.

Coalitievorming: escalatie als anderen partij kiezen

Conflicten beginnen vaak als één op één confrontaties, maar coalitievorming komt voor wanneer twee of meer partijen hun bronnen samenvoegen om een gezamenlijk doel te bereiken dat ze waarschijnlijk niet alleen zouden kunnen bereiken. Coalitievorming heeft de neiging meerdere partijen te polariseren in twee tegengestelde kanten. Het wordt meestal gezien als een bedreigende actie die alleen competitiedrang versterkt. Om deze redenen verhoogt de vorming van coalities en allianties tussen naties meestal de kans op gewapende vijandigheden.

Percepties in Conflict: Wat Kan Je Anders van Ze Verwachten?

Terwijl escalatie doorgaat ziet de ingroep de outgroep als boosaardig en zichzelf als onrealistisch positief. Deze conflictgestuurde percepties beïnvloeden het begrip van de groep over wat er gebeurt en waarom. "Self-fulfilling prophecies" kunnen een cyclus beginnen waarin de outgroep als steeds vijandiger en minder betrouwbaar wordt gezien.

Gepolariseerde percepties van ingroep en outgroep

Categorisatie kan ervoor zorgen dat men hun eigen groep als positiever zien dan de outgroep. Deze perceptuele vertekeningen worden veel sterker in conflict.

Er zijn drie blinde vlekken in het denken van groepen:

Een agressieve houding aannemen ofwel het "harige borst syndroom", een preoccupatie met het lijken van machtig, prestigieus, stoer en moedig, heeft gevaarlijke neveneffecten. Omdat de focus van de groep ligt op winnen kan dit de kans verkleinen dat er wordt gedacht over de verdiensten of moraal van ingroepsacties.

Vertekende attributies van gedrag

Groepen in conflict schrijven vaak dezelfde gedragingen van in- en outgroep toe aan tegengestelde oorzaken.

Deze attributies zijn op twee manieren vertekend:

  1. De motieven van de ingroep zijn positief; die van de outgroep zijn negatief.
  2. Situaties dicteren ingroepsacties; persoonlijkheidsgebreken dicteren outgroepsacties.
De impact van emotie en opwinding: meer hitte, minder licht

Emotionele opwinding (bijvoorbeeld spanning, angst, boosheid en frustratie) beïnvloedt processen van perceptie en communicatie en creëert simplistisch denken. Mensen zijn geneigd de outgroepsleden als negatief te zien en angst, waarnomen dreigingen en emoties versterken deze neiging.

De speciale competitiedrang van groepen: Mensen verwachten dat groepen supercompetitief zijn, dus reageren ze op dezelfde wijze

Vertekende en extreme percepties van de outgroep is de derde reden dat groepen meer competitief zijn dan individuen. Mensen verwachten dat groepen erg competitief en vijandig zijn en tonen als reactie dat ze de anderen de wind uit de zeilen willen nemen ofwel door ze af te schrikken of door zichzelf te verdedigen.

"Laatste Oplossingen": De Outgroep Elimineren

Wanneer machtsverschillen bestaan tussen de groepen en als de outgroep wordt moreel uitgesloten zou een groep de ander proberen te elimineren. Een normaal conflict dat begon over waardevolle bronnen kan een strijd om sociale superioriteit worden waarin het eerste belang is om de tegenstander te verslaan, niet het beheersen van de bronnen.

Drie factoren lijken van belang voor het zoeken van een groep naar laatste oplossingen van intergroepsverschillen:

  1. Verschillen in macht tussen groepen vertalen wensen in acties. Zonder macht kan geen enkele groep vooroordelen veranderen in discriminatie, of discriminatie in overheersen.
  2. Morele uitsluiting blokkeert morele verontwaardiging. Morele uitsluiting is met name voor de hand liggend als mensen anderen kwaad doen onder instructies van hun ingroepsautoriteiten.
  3. Routineren veroorzaakt desensitisatie. Herhaling van individuele acties wordt routine totdat zelfs acties zoals mishandeling en moord alledaags en "gewoon" kunnen worden.
De speciale competitiedrang van groepen: Groepen geven sociale steun voor competitiedrang

De kracht van groepen om normen te definiëren voor hun groepsleden is de belangrijkste reden dat groepen zo vaak agressiever zijn dan individuen.

"Laatste oplossingen" in de geschiedenis

De holocaust in Nazi-Duitsland is een voorbeeld van wat er kan gebeuren. Een zondebok was nodig: de Joden. Er waren drie factoren die de holocaust mogelijk maakten. Ten eerste hadden de Nazi's macht. Ten tweede dehumaniseerden ze de Joden. Ten derde werden moordenaars gevoelloos voor hun handelingen door routine en herhaling.

Conflicten Oplossen en Agressie Verminderen

Het verminderen van agressie houdt vaak in dat mensen hun directe percepties van anderen veranderen of de situationele aanwijzingen die agressie verhogen veranderen. Strategieën die conflicten oplossen richten zich vaak op het verzoenen van de concrete doelen en aspiraties van de partijen. Andere strategieën moedigen coöperatie aan.

Veranderen van Percepties en Reacties

Een manier om agressie en conflict te verminderen is om aanwijzingen die vaak veroorzaken dat mensen agressief handelen te minimaliseren of te verwijderen en om zorgvuldige interpretatie en identificatie met anderen aan te moedigen.

Minimaliseren van aanwijzingen voor agressie

Sommige aanwijzingen activeren agressieve gedachten en gevoelens, waardoor open acties van agressie waarschijnlijker worden; andere aanwijzingen kunnen agressie verminderen.

Interpreteren en nogmaals interpreteren

Factoren die het moeilijk maken voor mensen om zorgvuldig te denken, zoals alcoholgebruik, hoge emoties of beperkte tijd om te denken, verhogen agressief gedrag over het algemeen.

Empathie met anderen aanmoedigen

Agressie is het makkelijkste wanneer slachtoffers op afstand worden gehouden en gedehumaniseerd. Om dit te vermijden moet men intentioneel denken over het feit dat slachtoffers nog steeds mensen zijn, omdat gelijkheid een barrière is voor agressie. Empathie is onverenigbaar met agressie.

Verminderen van agressie in de gemeenschap

Programma's op scholen die gericht zijn op het verminderen van agressie zijn over het algemeen effectief en de effecten blijven over tijd.

Conflicten Oplossen met Behulp van Onderhandelen

Conflicten oplossen heeft ook betrekking op het proberen wederzijds acceptabele oplossingen te vinden, wat begrip en vertrouwen vereist.

Soorten oplossingen

Een opgelegde oplossing is een oplossing die voorgeschreven wordt door een partij. Deze techniek is zelden succesvol in het beëindigen van een conflict. Distributieve oplossingen betrekken wederzijdse compromissen en concessies. Integrerende oplossingen zijn de beste oplossingen omdat de winst van een kant niet noodzakelijk de ander zijn verlies is. Dit worden vaak win-win oplossingen genoemd, omdat beide kanten tegelijkertijd baat bij hebben. Een strategie die leidt tot integrerende oplossingen is "log-rolling", waarin elke partij wat zaken opgeeft die zij als minder belangrijk beschouwt, maar die de andere groep ziet als cruciaal.

Oplossingen bereiken: het onderhandelingsproces

Onderhandelen is wederzijdse communicatie ontwikkeld om overeen te komen in situaties waarin sommige interesses gedeeld zijn en sommige tegenovergesteld. Wanneer partijen onder tijdsdruk staan, zijn ze minder geneigd om integrerende oplossingen te bereiken. Reactieve devaluatie, een obstakel voor integrerende oplossingen, is het proces waarin wanneer een kant een oplossing voorstelt, de andere kant die automatisch ziet als minder gunstig omdat men redeneert "als het goed is voor hen, moet het wel slecht zijn voor ons".

Case study: Het onderhandelingsproces

Vertrouwen bouwen

Door te focussen op specifieke zaken kan onderhandelen de vermindering van vertrouwen die voorkomt tijdens het conflict omkeren. Dit omkeren gebeurt op twee manieren. Ten eerste, wanneer een partij succesvol onderhandeld met de tegenstander, wordt vertrouwen vergroot en wordt de tegenpartij aardiger gevonden. Hierdoor wordt het makkelijker in een volgend punt ook overeen te komen. Ten tweede, wanneer zaken specifiek zijn, hebben de partijen een betere kans om de positie van elkaar duidelijk te zien.

Vertrouwen en de norm van reciprociteit

Geleidelijke en wederzijdse initiatieven in spanningsreductie (Graduated and reciprocated initiatives in tension reduction, GRIT) is een techniek die kan gebruikt worden om conflicten te deëscaleren. Het proces begint met een kleine concessie van een partij. De norm van reciprociteit zorgt ervoor dat de andere partij ook een kleine concessie doet of publieke afkeuring riskeert. Een gevoel van vertrouwen verminderd spanningen geleidelijk.

GRIT en internationale conflicten

De GRIT techniek werd succesvol gebruikt in internationale relaties.

Onderhandelen voorbij culturele grenzen

Of personen uit individueel gerichte of collectivistische culturen komen kan een groot verschil maken in de motieven die ze meebrengen in interacties. Wanneer een conflict plaats vind binnen een groep vergroten eerlijke behandeling, beleefdheid en respect voor iedereen de kans op overeenkomst.

Mediatie en arbitrage: binnenbrengen van derde partijen

Interventies door derde partijen kunnen betere hoop bieden op een oplossing dan directe communicatie. Mediators helpen de partijen de discussie te richten op de zaken en een vrijwillige overeenkomst te bereiken. In arbitrage heeft de derde partij de macht om een beslissing aan te reiken na het horen van de huidige argumenten en informatie.

Interventie door een derde partij heeft verschillende voordelen. Ten eerste kunnen mediators of arbiters de details regelen zodat die niet zelf oorzaak van conflict worden. Ten tweede kan bekwame interventie relaties tussen groepen verbeteren. Ten derde, omdat buitenstaanders frisse ideeën brengen, zouden ze creatievere integrerende oplossingen kunnen bieden. Ten slotte kan een goede derde partij ruimte laten voor sierlijk terugtrekken.

Intergroepscoöperatie: Veranderen van Sociale Identiteit

Conflict oplossen kan ook worden vergemakkelijkt door coöperatie richting gedeelde doelen die alleen bereikt kunnen worden als groepen samenwerken. Onder de juiste condities verminderd coöperatieve interactie tussen groepen conflict.

Superordinate doelen

Superordinate doelen (doelen van een hogere orde) zijn doelen die alleen kunnen worden bereikt als groepen samenwerken als een team.

Waarom werkt intergroepscoöperatie?

Coöperatie tussen groepen werkt alleen onder de juiste condities. Die condities zijn:

Coöperatie tussen groepen lost conflicten op omdat het de outgroep een bron van beloningen maakt in plaats van straffen. Coöperatie werkt op meerdere niveaus: door het verhogen van het belang van de nieuwe ingroep, alsmede het verminderen van het belang van het groepslidmaatschap in het algemeen. Coöperatie tussen groepen voor superordinate doelen belooft echte conflictoplossing in plaats van conflict-management. Conflict oplossen leidt het basisstreven naar eigendom en verbondenheid van de groep naar positieve uitkomsten.

Onderzoeksactiviteit: Hoe conflicten opgelost kunnen worden

Wat betekent dit?

De realistische conflict theorie beredeneerd dat vijandigheid, conflicten en agressie tussen groepen voortkomen uit competitie over het beheren van schaarse maar gewaardeerde materiële bronnen.

De relatieve deprivatie theorie suggereert dat sociale vergelijking, niet objectieve realiteit, bepaalt hoe tevreden of ontevreden mensen zijn met wat ze hebben.

Slechte communicatie en ingroepsinteractie kunnen conflicten erger maken. Wanneer conflicten escaleren ziet de ingroep de outgroep als boosaardig en zichzelf als onrealistisch positief.

Pogingen om agressie te verminderen en conflict op te lossen houden in: agressieve aanwijzingen minimaliseren of verwijderen; percepties veranderen; coöperatie aanmoedigen; zorgvuldige interpretatie en identificatie met anderen aanmoedigen; proberen wederzijds acceptabele oplossingen te vinden; of naar een gezamenlijk doel samenwerken.

Onderhandelen is wederzijdse communicatie ontwikkeld om overeen te komen in situaties waarin sommige interesses gedeeld zijn en sommige tegenovergesteld.

Superordinate doelen zijn doelen die alleen kunnen worden bereikt als groepen samenwerken als een team.

Terug naar hoofdstuk 13 introductie

Onderwerpen van het hoofdstuk

  1. Hoofdstuk 13 introductie
  2. Agressie, conflict en de aard van mensen
  3. Interpersoonlijke agressie
  4. Conflicten tussen groepen
  5. Overzicht van Hoofdstuk 13 (PDF)
  6. Fill-in-the-blank vragen
  7. Multiple choice vragen